Wniosek o urlop tacierzyński dotyczy formalnie urlopu ojcowskiego. Trwa on 14 dni kalendarzowych i może zostać wykorzystany jednorazowo albo w dwóch częściach po 7 dni. Pracownik etatowy składa wniosek pracodawcy co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu, a przedsiębiorca przekazuje dokumenty do ZUS, najczęściej przez PUE ZUS.
Urlop ojcowski – gdzie złożyć wniosek?
„Urlop tacierzyński” to potoczne określenie urlopu ojcowskiego. Nie należy mylić go z urlopem rodzicielskim, który jest odrębnym uprawnieniem. Z urlopu ojcowskiego może skorzystać ojciec dziecka, także ojciec adopcyjny, jeśli spełnia warunki określone w przepisach.
| Kryterium | Pracownik etatowy | Przedsiębiorca |
|---|---|---|
| Adresat wniosku | Pracodawca | ZUS |
| Miejsce złożenia | W zakładzie pracy, papierowo lub elektronicznie | Elektronicznie przez PUE ZUS |
| Główne dokumenty | Wniosek, akt urodzenia dziecka i oświadczenie pracownika | Druki ZAO i Z-3b oraz akt urodzenia dziecka |
Jak złożyć wniosek jako pracownik etatowy?
Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę składa wniosek bezpośrednio pracodawcy. Wniosek może mieć postać papierową albo elektroniczną. Pracodawca powinien go uwzględnić, jeśli został złożony w wymaganym terminie i zawiera potrzebne informacje.
Procedura wygląda następująco:
- Ustal termin urlopu – urlop może obejmować 14 dni kalendarzowych albo dwie części po 7 dni. Trzeba go wykorzystać przed ukończeniem przez dziecko 12. miesiąca życia. W przypadku dziecka przysposobionego obowiązują odrębne limity związane z wiekiem dziecka i datą uprawomocnienia się orzeczenia sądu.
- Przygotuj wniosek – wpisz datę i miejscowość, swoje dane, dane pracodawcy, dane dziecka, wymiar urlopu oraz datę rozpoczęcia i zakończenia. Dokument należy podpisać.
- Dołącz dokumenty – zwykle potrzebny jest odpis albo kopia aktu urodzenia dziecka oraz oświadczenie, czy korzystałeś już z urlopu ojcowskiego lub jego części. Przy adopcji dołącza się także kopię prawomocnego postanowienia sądu o przysposobieniu.
- Złóż dokument co najmniej 7 dni wcześniej – wniosek musi trafić do pracodawcy nie później niż 7 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Niedotrzymanie tego terminu może spowodować, że urlop nie rozpocznie się w terminie wskazanym we wniosku.
Kopię aktu urodzenia warto opatrzyć adnotacją „za zgodność z oryginałem” i podpisać, jeśli pracodawca wymaga takiej formy. We wniosku można również zawrzeć informację o niepobieraniu zasiłku macierzyńskiego z innego tytułu, jeżeli jest to potrzebne do rozliczenia świadczenia.
Jak złożyć wniosek jako przedsiębiorca?
Osoba prowadząca działalność gospodarczą nie składa wniosku o urlop pracodawcy, ponieważ nie pozostaje w stosunku pracy. W praktyce ubiega się w ZUS o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający urlopowi ojcowskiemu. Warunkiem jest podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.
Dokumenty dla przedsiębiorcy można przekazać w następującej kolejności:
- Sprawdź ubezpieczenie chorobowe – przed złożeniem wniosku upewnij się, że podlegasz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i opłacasz należne składki. Samo prowadzenie działalności nie wystarcza do uzyskania zasiłku.
- Zaloguj się do PUE ZUS – wybierz profil ubezpieczonego i przejdź do dokumentów roboczych. Wśród dostępnych formularzy znajdź ZAO, czyli wniosek o zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego.
- Wypełnij i wyślij ZAO – podaj okres, za który ma zostać wypłacony zasiłek, oraz dołącz dokument potwierdzający urodzenie dziecka. Kopia aktu urodzenia powinna być potwierdzona za zgodność z oryginałem.
- Przygotuj Z-3b – w profilu płatnika wybierz usługę dotyczącą formularza Z-3b, uzupełnij dane przedsiębiorcy i dodaj wymagane załączniki, w tym akt urodzenia dziecka.
- Wyślij dokumenty do ZUS – po sprawdzeniu formularzy podpisz je elektronicznie i wyślij przez PUE ZUS. Jeżeli dokumenty będą wymagały uzupełnienia, ZUS może poprosić o korektę lub ponowne złożenie wniosku.
W czasie pobierania zasiłku przedsiębiorca powinien także ustalić z księgowością sposób rozliczenia składek i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń po zakończeniu tego okresu. Nie należy traktować urlopu ojcowskiego jako urlopu pracowniczego, ponieważ w przypadku działalności gospodarczej procedura opiera się na świadczeniu z ZUS.
Co sprawdzić przed wysłaniem dokumentów?
Przed przekazaniem wniosku pracodawcy albo ZUS sprawdź następujące elementy:
- Czy wskazany okres obejmuje 14 dni albo jedną z dwóch części po 7 dni.
- Czy wniosek etatowy został złożony co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem urlopu.
- Czy dołączono odpis lub kopię aktu urodzenia dziecka potwierdzoną za zgodność z oryginałem.
- Czy przedsiębiorca podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i nie ma problemu z rozliczeniem składek.
- Czy formularze ZAO i Z-3b zostały wysłane do właściwego profilu na PUE ZUS.
Najważniejsza różnica jest prosta: pracownik etatowy składa wniosek pracodawcy z zachowaniem terminu 7 dni, natomiast przedsiębiorca przekazuje do ZUS dokumenty potrzebne do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu ojcowskiego.
