Pierwsza praca po studiach jest zwykle wynikiem kilku działań podjętych jeszcze przed obroną. Staże, praktyki i aktywność dodatkowa budują doświadczenie, a przejrzyste CV oraz znajomość podstaw prawa pracy ułatwiają przejście od rekrutacji do podpisania umowy.
Jak zwiększyć swoje szanse jeszcze przed obroną?
Dyplom potwierdza wykształcenie, ale nie pokazuje jeszcze, jak wykorzystujesz wiedzę w realnych zadaniach. Dlatego doświadczenie zdobyte podczas studiów może stać się ważnym argumentem w rekrutacji. Praktyka pozwala także sprawdzić, czy wybrana branża i sposób pracy odpowiadają twoim planom.
Praktyki studenckie i staże dają możliwość pracy przy projektach, poznania narzędzi oraz nawiązania kontaktów zawodowych. Po zakończeniu współpracy możesz poprosić o referencje lub potwierdzenie zakresu wykonywanych obowiązków. Nie należy jednak utożsamiać praktyki albo stażu z pracą etatową. Ich forma prawna i zakres uprawnień zależą od zawartej umowy.
W poszukiwaniu ofert i planowaniu kolejnych kroków pomaga uczelniane Biuro Karier. Możesz tam uzyskać konsultację dokumentów, informacje o stażach oraz wsparcie doradcy zawodowego. Doświadczenie budują także działania, które nie wymagają pełnego wymiaru godzinowego:
- Praktyki i staże pozwalają wykonywać zadania związane z wybraną specjalizacją.
- Wolontariat rozwija organizację pracy, współpracę i odpowiedzialność za powierzone zadania.
- Koła naukowe dają okazję do udziału w projektach, konferencjach i pracy zespołowej.
- Organizacje studenckie i fundacje pomagają zdobyć doświadczenie w koordynowaniu wydarzeń lub komunikacji.
Jak przygotować CV i list motywacyjny?
CV absolwenta nie musi być długie. Powinno jasno pokazywać, czego uczyłeś się na studiach, jakie zadania wykonywałeś i z czym możesz pomóc pracodawcy. Zamiast ogólnych określeń opisz konkretny projekt, używane narzędzie albo rezultat działania. Informacje ułóż tak, aby wykształcenie, doświadczenie i umiejętności tworzyły spójną historię.
Dokument dopasuj do ogłoszenia, ale nie przepisuj całej jego treści. Usuń elementy, które nie mają związku ze stanowiskiem, i sprawdź pisownię nazw programów, firm oraz kwalifikacji. Najważniejsze zasady są następujące:
- Struktura powinna obejmować dane kontaktowe, wykształcenie, doświadczenie, projekty i umiejętności.
- Przejrzystość jest ważniejsza niż ozdobny projekt graficzny, dlatego używaj czytelnych nagłówków i jednolitego formatowania.
- Format PDF ogranicza ryzyko przesunięcia elementów i sprawia, że dokument otworzy się w takiej formie, w jakiej go przygotowałeś.
- List motywacyjny powinien odnosić się do konkretnej oferty i wyjaśniać, dlaczego twoje doświadczenie pasuje do zadań na stanowisku.
Przed wysłaniem otwórz plik na innym urządzeniu i sprawdź, czy nazwa dokumentu jest czytelna. Dobrze nazwana wiadomość oraz komplet załączników ułatwiają rekruterowi przypisanie aplikacji do właściwego stanowiska.
Na co zwrócić uwagę przy pierwszej umowie o pracę?
Przed rozpoczęciem pracy pracodawca powinien przekazać ci warunki zatrudnienia na piśmie. Nie podpisuj dokumentu bez sprawdzenia, czy odpowiada ustaleniom z rekrutacji. Umowa powinna określać co najmniej:
- Rodzaj umowy – na okres próbny, czas określony albo czas nieokreślony.
- Rodzaj pracy i miejsce jej wykonywania – sprawdź, czy opis odpowiada stanowisku i ustaleniom dotyczącym pracy zdalnej lub stacjonarnej.
- Wymiar czasu pracy – na przykład pełny albo niepełny etat.
- Wynagrodzenie – jego wysokość, składniki i termin wypłaty.
- Termin rozpoczęcia pracy – dzień, od którego zaczyna się zatrudnienie.
Umowa na okres próbny może trwać maksymalnie 3 miesiące, z zastrzeżeniem szczegółowych warunków przewidzianych w Kodeksie pracy. Przed dopuszczeniem do pracy pracodawca kieruje pracownika na wstępne badania lekarskie i zapewnia szkolenie BHP. Badania potwierdzają zdolność do wykonywania pracy na danym stanowisku, a szkolenie obejmuje zasady bezpiecznego jej wykonywania.
Jeżeli któryś zapis jest niejasny, poproś o wyjaśnienie przed podpisaniem. Przy wątpliwościach dotyczących zakresu obowiązków, wynagrodzenia lub rozwiązania umowy warto skonsultować dokument z prawnikiem albo specjalistą prawa pracy.
Jak studia wpływają na staż urlopowy?
Wymiar urlopu wypoczynkowego zależy od stażu urlopowego. Przy stażu krótszym niż 10 lat przysługuje co do zasady 20 dni urlopu, a po osiągnięciu co najmniej 10 lat – 26 dni przy pełnym etacie. Do tego stażu wlicza się nie tylko okresy zatrudnienia, lecz także ukończoną szkołę.
Art. 155 Kodeksu pracy określa, ile lat dolicza się za poszczególne rodzaje szkół:
| Rodzaj ukończonej szkoły | Lata wliczane do stażu urlopowego | Warunek lub limit |
|---|---|---|
| Zasadnicza szkoła zawodowa | Do 3 lat | Czas przewidziany programem, nie więcej niż 3 lata |
| Średnia szkoła zawodowa | Do 5 lat | Czas przewidziany programem, nie więcej niż 5 lat |
| Średnia szkoła ogólnokształcąca | 4 lata | Ukończenie szkoły |
| Szkoła policealna | 6 lat | Ukończenie szkoły |
| Szkoła wyższa | 8 lat | Ukończenie studiów |
Okresów nauki nie sumuje się. Jeśli ukończyłeś kilka szkół, bierze się pod uwagę okres najkorzystniejszy, a nie dodaje wszystkie wartości. Studia wyższe dają 8 lat do stażu urlopowego, więc po przepracowaniu kolejnych 2 lat można osiągnąć próg 10 lat, o ile nie występują inne okoliczności wpływające na wyliczenie.
Jeżeli nauka przypadała w tym samym czasie co zatrudnienie, uwzględnia się okres korzystniejszy dla pracownika. Liczy się ukończenie szkoły, a nie samo uczęszczanie do niej bez uzyskania potwierdzenia ukończenia.
W pierwszym roku kalendarzowym pierwszej pracy na umowę o pracę prawo do urlopu powstaje stopniowo. Zgodnie z art. 153 § 1 Kodeksu pracy pracownik nabywa po każdym miesiącu pracy 1/12 wymiaru urlopu przysługującego po przepracowaniu roku:
- Po pierwszym miesiącu pracy nabywasz 1/12 rocznego wymiaru urlopu.
- Po każdym kolejnym miesiącu nabywasz następną 1/12.
- Po zakończeniu pierwszego roku kalendarzowego zasady naliczania zmieniają się na właściwe dla kolejnych lat zatrudnienia.
- Wymiar urlopu przy niepełnym etacie ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, z uwzględnieniem zasad zaokrąglania przewidzianych w Kodeksie pracy.
Przykładowo absolwent studiów wyższych, który po raz pierwszy podejmuje pracę w czerwcu, ma do stażu urlopowego doliczone 8 lat za ukończone studia. W pierwszym roku zatrudnienia urlop nabywa jednak co miesiąc w częściach, a nie od razu w pełnej rocznej puli.
Pierwsza praca po studiach wymaga więc dwóch równoległych przygotowań: pokazania pracodawcy konkretnych kompetencji oraz sprawdzenia warunków zatrudnienia przed podpisaniem umowy. Dyplom, doświadczenie zdobyte podczas studiów i znajomość podstaw Kodeksu pracy tworzą solidną bazę do wejścia na rynek zawodowy.
Informacje dotyczące prawa pracy mają charakter ogólny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. W przypadku wątpliwości dotyczących umowy lub naliczenia urlopu skonsultuj sprawę z prawnikiem, Państwową Inspekcją Pracy albo innym właściwym specjalistą.
