Ryczałt można łączyć z podatkiem liniowym, ale nie zawsze w obrębie tej samej działalności. Taka konfiguracja jest możliwa, gdy prowadzisz odrębne biznesy, na przykład jednoosobową działalność gospodarczą i jesteś wspólnikiem spółki jawnej albo cywilnej. Trzeba jednak sprawdzić status spółki, zgodę wspólników, limit przychodów oraz obowiązek złożenia osobnych zeznań PIT-28 i PIT-36L.
Dlaczego status spółki ma znaczenie?
W przypadku spółki transparentnej podatkowo podatek dochodowy rozliczają wspólnicy, a nie sama spółka. Przychody i koszty przypisuje się każdemu wspólnikowi proporcjonalnie do prawa do udziału w zysku. Do tej grupy należą przede wszystkim spółki cywilne, partnerskie oraz jawne, o ile dana spółka jawna nie stała się podatnikiem CIT.
Transparentność oznacza, że dochód ze spółki jest traktowany u osoby fizycznej jako dochód z działalności gospodarczej. Wspólnik może więc wybierać formę opodatkowania w granicach określonych przez ustawę o PIT oraz ustawę o ryczałcie.
Inaczej wygląda sytuacja w spółkach będących podatnikami CIT, takich jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna, spółka komandytowa czy spółka komandytowo-akcyjna. W takim przypadku podatek dochodowy od działalności płaci spółka. Sam udział w spółce nie blokuje wyboru podatku liniowego lub ryczałtu dla odrębnej działalności, ale przychód wspólnika ze spółki nie jest rozliczany tak jak udział w transparentnej spółce osobowej.
Trzeba też uważać na spółkę jawną, która może stać się podatnikiem CIT, między innymi przy określonej strukturze wspólników i braku wymaganej informacji przekazanej organowi podatkowemu. Sama nazwa spółki nie wystarcza do oceny jej statusu.
Ryczałt czy podatek liniowy – co decyduje o opłacalności?
Podatek liniowy jest obliczany od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodów. Ryczałt obciąża przychód, dlatego ponoszone koszty nie zmniejszają podstawy opodatkowania. Z tego powodu ta sama forma może być korzystna w jednym biznesie, a nieopłacalna w drugim.
| Cecha | Podatek liniowy | Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych |
|---|---|---|
| Podstawa opodatkowania | Dochód, czyli przychód po odliczeniu kosztów | Przychód, bez pomniejszenia o koszty działalności |
| Stawka | 19% | Zależna od rodzaju działalności, zwykle od 2% do 17% |
| Koszty uzyskania przychodu | Można je uwzględniać | Nie pomniejszają podstawy opodatkowania |
| Składka zdrowotna | Obliczana od dochodu, według zasad właściwych dla tej formy | Zależna od przedziału przychodów, z możliwością odliczenia części składki w granicach ustawy |
Ryczałt częściej sprawdza się przy niskich kosztach i działalności objętej niską stawką ryczałtu. Podatek liniowy może być korzystniejszy, gdy działalność wymaga zakupu sprzętu, zatrudniania pracowników, korzystania z podwykonawców albo ponoszenia innych znaczących kosztów. Porównanie powinno obejmować każdą działalność oddzielnie, a nie wyłącznie łączny przychód podatnika.
Podatek liniowy ogranicza dostęp do wielu preferencji dostępnych przy skali podatkowej, między innymi kwoty wolnej i części ulg. Ryczałt również ma własne ograniczenia, dlatego sama niższa stawka procentowa nie przesądza jeszcze o wyniku kalkulacji.
Jak połączyć formy opodatkowania w praktyce?
Załóżmy, że prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym i jednocześnie jesteś wspólnikiem spółki jawnej osób fizycznych. Jeżeli działalność spółki spełnia warunki ustawy o ryczałcie, przychody z udziału w tej spółce mogą być opodatkowane ryczałtem.
Ograniczenie wynikające z art. 9a ust. 5 pkt 1 ustawy o PIT dotyczy wyboru między skalą podatkową a podatkiem liniowym. Jeżeli te zasady mają zastosowanie do kilku form prowadzenia działalności, podatnik nie może rozliczać jednej z nich według skali, a drugiej podatkiem liniowym. Ryczałt jest jednak regulowany odrębną ustawą, dlatego może zostać połączony z jedną z tych form, o ile spełnione są warunki ustawowe.
W spółce cywilnej albo jawnej osób fizycznych wybór ryczałtu wymaga zgody wszystkich wspólników. Nie można przyjąć rozwiązania, w którym jeden wspólnik rozlicza swój udział ryczałtem, a pozostali wybierają dla tej samej spółki podatek liniowy. Przy skali i podatku liniowym wspólnicy mogą natomiast podejmować wybór indywidualnie, zgodnie z zasadami dotyczącymi ich własnych rozliczeń.
Przy łączeniu form warto zachować następującą kolejność działań:
- Przeanalizuj przychody, koszty, rodzaj usług i stawki ryczałtu osobno dla każdej działalności.
- Sprawdź, czy spółka jest transparentna podatkowo i czy nie podlega CIT.
- Uzyskaj jednomyślną decyzję wspólników, jeżeli ryczałt ma dotyczyć spółki cywilnej albo jawnej osób fizycznych.
- Zgłoś wybór formy opodatkowania naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego albo dokonaj wymaganej aktualizacji CEIDG w ustawowym terminie.
- Rozlicz każdą formę w odpowiednim zeznaniu rocznym i prowadź właściwą ewidencję.
Przy podatku liniowym właściwym zeznaniem jest PIT-36L. Ryczałt wykazuje się w formularzu PIT-28, a przy ryczałcie dotyczącym udziału w spółce może być potrzebny także załącznik PIT-28/B. Jeżeli wszystkie działalności są opodatkowane w ten sam sposób, zasady składania zeznania są inne. Nie należy więc automatycznie przenosić danych z jednej działalności do drugiej.
Termin wyboru formy zależy od sytuacji podatnika. Przy rozpoczęciu działalności albo zmianie formy na kolejny rok co do zasady należy złożyć oświadczenie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu w danym roku. Jeżeli pierwszy przychód pojawi się w grudniu, termin upływa z końcem roku. Spóźnione zgłoszenie może oznaczać pozostanie przy dotychczasowej formie albo opodatkowanie według skali.
Na jakie ograniczenia trzeba uważać?
Możliwość łączenia ryczałtu z podatkiem liniowym nie znosi warunków dotyczących każdej z tych form. Przed podjęciem decyzji sprawdź przede wszystkim:
- Usługi dla byłego lub obecnego pracodawcy – wykonywanie czynności odpowiadających pracy na etacie może pozbawić prawa do podatku liniowego w bieżącym roku, a do ryczałtu w bieżącym lub poprzednim roku, zależnie od spełnionych przesłanek.
- Limit 2 mln euro – przy ryczałcie trzeba zweryfikować limit przychodów za poprzedni rok. Przy działalności prowadzonej w formie spółki znaczenie ma suma przychodów wspólników z tej konkretnej działalności.
- Rodzaj działalności – ryczałt jest wyłączony dla niektórych branż i czynności, między innymi w określonych przypadkach dotyczących aptek, lombardów oraz handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych.
- Jednomyślność wspólników – brak zgody choćby jednego wspólnika może uniemożliwić zastosowanie ryczałtu w spółce cywilnej albo jawnej osób fizycznych.
Limit ryczałtu trzeba oceniać w odniesieniu do działalności, której ma dotyczyć ta forma. Przekroczenie limitu w jednej spółce nie musi automatycznie pozbawiać prawa do ryczałtu w innej, odrębnej działalności, ale wymaga sprawdzenia pozostałych warunków.
Co sprawdzić przed wyborem?
Przed złożeniem oświadczenia przygotuj krótką listę kontrolną:
- Ustal, czy każda spółka jest podatnikiem PIT wspólników, czy podatnikiem CIT.
- Policz przewidywany dochód po kosztach dla podatku liniowego oraz przychód według właściwej stawki ryczałtu.
- Zweryfikuj limit 2 000 000 euro i sposób jego obliczenia dla konkretnej działalności.
- Sprawdź, czy zakres usług nie jest objęty wyłączeniem albo ograniczeniem dotyczącym byłego pracodawcy.
- Uzyskaj zgodę wszystkich wspólników, gdy ryczałt ma dotyczyć spółki cywilnej albo jawnej osób fizycznych.
- Przygotuj właściwe zgłoszenie i zaplanuj osobne rozliczenia PIT-28 oraz PIT-36L, jeśli formy będą łączone.
Najczęściej nie ma jednej odpowiedzi na pytanie „ryczałt czy podatek liniowy w spółce”. Ryczałt może pasować do działalności o niskich kosztach i korzystnej stawce, natomiast podatek liniowy częściej odpowiada biznesom kosztowym. Przy kilku działalnościach można dobrać formę do każdego biznesu, ale dopiero po sprawdzeniu statusu spółki, limitów, wyłączeń i terminów zgłoszenia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej. Przy strukturze obejmującej kilka spółek, wspólników o różnym statusie lub działalność objętą szczególnymi ograniczeniami decyzję warto skonsultować z doradcą podatkowym.
